Na czym polega analiza SWOT

Zarówno początkujący przedsiębiorca, dopiero planujący rozpoczęcie działalności gospodarczej, jak i właściciel firmy działającej na rynku już od lat, powinni zapoznać się z korzyściami płynącymi z przeprowadzenia analizy SWOT. Musi ona zostać uwzględniona w biznesplanie nowo powstającej firmy, a także być podstawą rozwoju przedsiębiorstwa już funkcjonującego na rynku. Pozwala stworzyć plany strategiczne dla firmy na kilka lub nawet kilkanaście lat. Analiza SWOT to rzetelny sposób oceny szans i zagrożeń oraz mocnych i słabych stron przedsiębiorstwa. Aby dokonać takiej analizy w sposób poprawny nie trzeba mieć specjalistycznego wykształcenia. Jest to prosta metoda, pozwalająca właściwie każdemu przedsiębiorcy samodzielnie opisać sytuację swojej firmy oraz wyznaczyć najbardziej optymalny kierunek jej rozwoju. Do jej przeprowadzenia wystarczy karta papieru lub prosty program tekstowy na komputerze. Analiza SWOT uwzględnia cztery elementy: mocne i słabe strony firmy oraz szanse i zagrożenia dla niej na rynku. Po wypisaniu tych elementów, można szybko przygotować strategię rozwoju przedsiębiorstwa, pamiętając, że mocne strony należy tak stosować, aby móc wykorzystać wszystkie szanse w otoczeniu firmy, przy jednoczesnym unikaniu zagrożeń i likwidacji słabych stron. Właściciel przedsiębiorstwa musi sobie zdawać sprawę, że choć nie ma wpływu na szanse i zagrożenia powstające w otoczeniu jego przedsiębiorstwa, to jak najbardziej może wpływać na mocne i słabe strony, wykorzystując atuty i eliminując wady firmy.

Co należy uwzględnić w biznesplanie

Odpowiednio napisany biznesplan może znacznie zwiększyć szansę przedsiębiorcy na odniesienie sukcesu. Jest on podstawą do ubiegania się o różnego rodzaju formy pomocy na rozpoczęcie działalności. Dokument ten powinien więc być przygotowany z najwyższą starannością. Ważne jest, by zamieścić w nim wszystkie wymagane informacje, w tym opis branży, w jakiej firma będzie działała, przedstawienie profilu działalności przedsiębiorstwa oraz towarów lub usług, które będzie ono oferować, nakreślenie działań marketingowych, produkcyjnych i organizacyjnych. Poza tym trzeba dokonać analizy finansowej oraz uzasadnić chęć utworzenia takiej firmy. Na początku należy umieścić streszczenie biznesplanu, które zawiera najbardziej istotne informacje zawarte w dokumencie, takie jak koszty początkowe, szanse i zagrożenia, spodziewane zyski itd. Biznesplan powinien zawierać opis branży, w jakiej przedsiębiorca zamierza działać, z uwzględnieniem możliwości rozwoju swojego przedsiębiorstwa na danym rynku towarów czy usług. W opisie firmy należy zawrzeć informacje o jej strukturze organizacyjnej i modelu zarządzania. Opis towarów i usług powinien być dość szczegółowy i uwzględniać proponowane ceny, nazwy i dokładne opisy oferowanych rzeczy, z uwzględnieniem korzyści dla klienta i kosztów. Następnie należy opisać planowane działania marketingowe, plan organizacyjny i plan produkcji, a także uzasadnić decyzję o chęci utworzenia takiego rodzaju firmy.

Jak napisać dobry biznesplan

Podstawą rozpoczęcia działalności gospodarczej powinien być dobrze napisany biznesplan. Do jego przygotowania należy się starannie przygotować, tak aby spełniał on wszystkie formalne wymogi stawiane przez różne instytucje udzielające pomocy na rozpoczęcie działalności firmy oraz stanowił pomoc dla początkującego przedsiębiorcy we wprowadzaniu w życie swoich planów biznesowych. Od tego, jaką opinię o przedstawionym biznesplanie wyda organ oceniajmy go, zależy często otrzymanie dofinansowania, np. ze środków unijnych. Podstawą stworzenia poprawnego pod względem merytorycznym biznesplanu jest zaplanowanie przejrzystej struktury dokumentu. Uporządkowanie poszczególnych elementów biznesplanu pozwoli odpowiednio je opisać punkt po punkcie. Poprawnie skonstruowany tego typu dokument powinien zawierać określone, następujące po sobie w odpowiedniej kolejności punkty. Na początku biznesplanu powinno znaleźć się jego streszczenie, treściwe i merytoryczne. W następnych punktach powinno się opisać branżę, w jakiej będzie działać powstająca firma, samo planowane przedsiębiorstwo i rodzaj towarów lub usług, które będzie proponować, następnie przedstawić plan działań marketingowych, produkcyjnych, organizacyjnych oraz analizę finansową. Przyszły przedsiębiorca nie powinien zapomnieć o uwzględnieniu w biznesplanie uzasadnienia celowości powstania nowej firmy oraz przeprowadzeniu analizy SWOT. Na końcu dokumentu należy zmieścić podsumowanie.

Formy płacenia podatków przez przedsiębiorstwo

Odpowiednie ustawy regulują formy opłacania przez przedsiębiorcę zobowiązań podatkowych wynikających z prowadzonej przez niego pozarolniczej działalności gospodarczej. Generalnie zaliczki na podatek dochodowy czy podatek VAT powinno się uiszczać bezgotówkowo, dokonując przelewu na konto Urzędu Skarbowego. Przepisy prawa nakazują posiadanie przez przedsiębiorcę konta firmowego w banku oraz poinformowanie o jego numerze Urzędu Skarbowego. Właściciel firmy, jak wynika z przepisów, wyłącznie przy pomocy konta bankowego powinien przyjmować płatności i dokonywać ich na rzecz innego przedsiębiorcy, opłacać podatki oraz przeprowadzać transakcje o jednorazowej wysokości przekraczającej 15 tysięcy euro. Jeśli chodzi o przedsiębiorców rozliczających się na podstawie księgi rachunkowej lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów, to muszą oni opłacać podatki poprzez polecenie przelewu. Dniem zapłaty podatku jest ten dzień, kiedy został obciążony rachunek przedsiębiorcy. W niektórych przypadkach przedsiębiorcy mogą jednak uiszczać opłaty podatkowe gotówką lub za pośrednictwem karty. Gotówkowa forma zapłaty zobowiązań wobec państwa jest dopuszczalna w przypadku mikroprzedsiębiorstw. Inne formy spłacania zobowiązań to np. dokonywanie opłat skarbowych zamiast podatku, płacenie papierami wartościowymi lub znakami akcyzy czy pobieranie podatku przez inkasentów.

Pomysły na własny biznes

Obecna sytuacja na rynku jest trudna dla ludzi planujących otworzenie własnego biznesu. Kryzys daje się we znaki już istniejącym podmiotom gospodarczym, które nierzadko muszą zwalniać pracowników i zwijać produkcję, dlatego otwieranie nowej firmy może być ryzykownym przedsięwzięciem. Jednak dobre rozpoznanie rynku i zorientowanie się w jego potrzebach na danym terenie może podsunąć pomysł na stworzenie nowego biznesu. Ważne jest, by wpasować się w rynkową niszę, ale jednocześnie przeanalizować, czy rodzaj usług czy towarów, które początkujący przedsiębiorca chce zapewnić na danym obszarze, spotka się z zainteresowaniem mieszkańców. Trzeba przeprowadzić badania, np. ankietowe czy wywiady, by sprawdzić zapotrzebowanie na danego rodzaju usługi. Niekoniecznie warto wprowadzać w życie bardzo innowacyjne pomysły, niesprawdzone jeszcze w praktyce. Często to właśnie tradycyjne usługi czy towary oferowane przez nową firmę mogą zadecydować o jej sukcesie. Takim przedsięwzięciem może być chociażby otwarcie myjni samochodowej. Rynek nie został jeszcze w pełni nasycony firmami świadczącymi tego typu usługi, początkujący przedsiębiorca ma zatem szansę na odniesienie sukcesu w tej branży, pod warunkiem oczywiście, że myjnia zostanie zlokalizowana w odpowiednim miejscu i będzie odpowiednio prowadzona. Podobnie rzecz ma się z innymi punktami usługowymi tego typu. Najważniejsze jest dokładnie przeanalizowanie potrzeb mieszkańców na danym terenie przed podjęciem ostatecznej decyzji o profilu nowej firmy.

Przedsiębiorca a ochrona środowiska

Wśród wielu obowiązków publiczno-prawnych nałożonych na przedsiębiorcę, znajduje się konieczność dbania o środowisko naturalne, wynikająca z ustawy o ochronie środowiska. Wiążące dla przedsiębiorcy są także przepisy regulujące kwestie dbałości o przyrodę w związku z prowadzoną działalnością. Niestosowanie się do zasad ustawy i lekceważenie tych przepisów naraża właściciela firmy na konsekwencje prawne i finansowe. Firmy, prowadząc swoją działalność, narażają środowisko naturalne na różnego rodzaju szkody, oczywiście w różnym stopniu. Prawo reguluje więc wysokość opłat, jaką muszą uiszczać przedsiębiorcy w związku z wyrządzanymi szkodami. Są to opłaty za korzystanie ze środowiska, a także różnego rodzaju podatki i daniny publiczne, o zróżnicowanej wysokości, które przekazywane są na ochronę środowiska. Przedsiębiorca niewywiązujący się z tych zobowiązań podlega administracyjnej karze pieniężnej. Opłaty za korzystanie ze środowiska są sprecyzowane w Ustawie Prawo Ochrony Środowiska i dotyczą: wprowadzania do powietrza gazów lub pyłów, ścieków do wód lub ziemi, pobierania wody i składowania odpadów. Właściciel danej firmy musi więc uiszczać opłaty np. za emisję spalin przez użytkowane przez jego przedsiębiorstwo pojazdy, w tym samochody osobowe i ciężarowe oraz autobusy. W przypadku, gdy z faktur wynika, iż półroczna opłata jest niższa niż 400 zł, przedsiębiorca jest zwolniony z jej uiszczenia.

Nadzorowanie pracy zdalnej

Coraz popularniejszą formą pracy staje się praca zdalna, a to dzięki szerokiemu dostępowi do Internetu w niemal każdym miejscu. Taki rodzaj wykonywania obowiązków pracowniczych niesie wiele korzyści, zarówno dla pracodawcy, jak i dla pracownika. Osoby zatrudniające pracowników w ramach pracy zdalnej nie muszą zapewniać im pomieszczeń, zaplecza, sprzętu ani ograniczać się do zatrudniania osób, które mieszkają w miarę blisko siedziby firmy. Mogą także ustalać elastyczne godziny pracy, w zależności od potrzeb. Taki rodzaj pracy niesie także wiele korzyści dla pracowników, którzy nie są narażenia na dodatkowe koszty związanie z dojazdem do miejsca pracy, ponadto mogą pracować we własnym domu w elastycznym wymiarze godzin. Oczywiście pracodawca musi prowadzić nad takimi pracownikami nadzór, co nie jest takie proste jak w przypadku obecności podwładnych w siedzibie przedsiębiorstwa. Może on jednak oczywiście wyznaczać limity czasowe wykonywania zadań oraz żądać możliwości kontaktu z pracownikiem w wyznaczonych godzinach, np. telefonicznego czy poprzez pocztę elektroniczną. Pracodawca może wymagać pracy w określonym czasie lub wykonania powierzonego zadania np. w ciągu danego dnia. Wtedy nie liczy się, o jakiej porze dnia zostało ono wykonane, ważny jest tylko końcowy efekt. Nadzór pracodawcy nad pracownikiem może polegać na kontroli wykonania powierzonych zadań i analizie przesyłanych raportów, pozwalających na bieżąco sprawdzać postęp pracy.

Jak zachować się podczas kontroli w firmie

Przedsiębiorca posiadający własny biznes musi liczyć się z tym, że jego firma będzie podlegała rozmaitym kontrolom, wykonywanym przez uprawnione do tego instytucje. Powinien on zapoznać się regulacjami dotyczącymi kontroli, listą organów uprawnionych do ich przeprowadzania i wymaganym przebiegiem tego typu operacji. Lista instytucji mogących kontrolować firmę jest bardzo długa: od Urzędu Skarbowego, przez ZUS, Inspekcję Handlową po Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego i różne inne organy państwowe, w tym sanitarne, celne, finansowe itd. Postępująca w krajach Unii Europejskiej i w Polsce biurokratyzacja nie pozwala mieć nadziei na zmniejszenie liczby tych instytucji, a raczej wręcz przeciwnie. Los przedsiębiorców poprawiła nieco Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej, zakazująca przeprowadzania w jednej firmie kilku kontroli naraz oraz wprowadzająca definicję uzasadnionego interesu przedsiębiorcy. Właściciel przedsiębiorstwa, by działać w zgodzie z prawem i z interesem własnym, powinien udostępnić organom kontrolującym całą wymaganą dokumentację i współpracować z kontrolerami, co usprawni cały proces. Przedsiębiorca ma ustawowe prawo do informacji o planowanej kontroli 7 dni przed jej rozpoczęciem, co pozwoli mu się odpowiednio przygotować, w tym przyszykować wymaganą dokumentację.

Problemy w związku z długą nieobecnością pracownika

Każdy pracodawca prędzej czy później znajdzie się w sytuacji, gdy będzie musiał zadecydować, czy opłaca mu się zatrudnianie kolejnego pracownika, czy lepszym rozwiązaniem byłoby powierzenie dodatkowych obowiązków dotychczasowym podwładnym. Taki dylemat może się pojawić w sytuacji zwiększonego zapotrzebowania na usługi jego firmy lub w przypadku niedyspozycji czy urlopu jednego lub kilku pracowników. Nieprzewidziane zdarzenia losowe, które wykluczają obecność w pracy danego pracownika na długi czas, mogą być poważnym utrudnieniem w odpowiednim funkcjonowaniu firmy. Pracodawca musi rozważyć, co dla jego firmy będzie najbardziej opłacalnym rozwiązaniem: zatrudnienie nowej osoby czy rozdzielenie obowiązków między pozostałych pracowników. Istnieje możliwość zatrudnienia dodatkowej osoby w ramach umowy na zastępstwo. Czas trwania tej umowy kończy się wraz z powrotem dotychczasowego pracownika. Osoba zgadzająca się zawrzeć taką umowę musi mieć świadomość, że jest ona podpisywana tylko na określony okres. Może się jednak zdarzyć tak, że tymczasowy pracownik zostanie w pracy nawet po powrocie nieobecnego dotąd podwładnego, jeśli okaże się, że dobrze spełnia swoje obowiązki i jest przydatny do prawidłowego funkcjonowania firmy. Innym rozwiązaniem jest rozdzielenie na pracowników obowiązków nieobecnego podwładnego. Jest to rozwiązanie prawnie dopuszczalne, jednak jeśli nieobecność danego pracownika ma potrwać np. kilka miesięcy, może okazać się mało efektywne dla firmy.

Przejęcie firmy z pracownikami

Przedsiębiorca, który przejmuje zakład pracy wraz z pracownikami, ma określone prawnie zobowiązania podatkowe. Przede wszystkim należy pamiętać, że pracodawca jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, co oznacza, że musi co miesiąc z wynagrodzenia pracowników odprowadzać zaliczki na ten podatek. Ma on także obowiązek do dnia 28 lutego kolejnego roku podatkowego przygotować informację podatkową dla podwładnych na druku PIT-11. Egzemplarz takiego formularza musi on wręczyć każdemu pracownikowi oraz przesłać do właściwego dla miejsca zamieszkania podwładnego urzędu skarbowego. Nowy właściciel przedsiębiorstwa zobowiązany jest do pobrania zaliczek na podatek PIT. Staje się on na mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Kodeks pracy zakłada, że w przypadku przejęcia zakładu pracy przez inny podmiot, stosunek pracy nie zostaje rozwiązany, zachowana jest ciągłość. Nowy właściciel powinien otrzymać od poprzedniego całość dokumentacji pracowniczej, z uwzględnieniem umów o pracę oraz kartotek wynagrodzeń. Ustawa o PIT zakłada, że zobowiązania płatnicze wobec danej firmy nie ustają w przypadku zmiany właściciela, a przechodzą na kolejnego. To nowy właściciel musi więc od tej pory przygotowywać formularze PIT dla swoich pracowników i urzędu skarbowego oraz pobierać z wynagrodzenia podwładnych zaliczki na podatek dochodowy.